6098 SAYILI TÜRK BORÇLAR KANUNUNU’NA GÖRE GENEL İŞLEM KOŞULLARININ DENETİMİ

Author:

Number of pages: 1402-1416
Year-Number: 2021-46

Abstract

Genel işlem koşulları, benzer sözleşmelerde kullanılmak üzere, önceden tek taraflı olarak hazırlanan ve benzer içeriğe sahip sözleşme koşullarıdır. Bu koşullar, ileride yapılacak olan sözleşmede kullanmak amacıyla önceden hazırlandığı için karşı tarafın bu koşullara müdahale etmesi mümkün olmamaktadır. Bu sebeple de söz konusu genel işlem koşullarında bireysel sözleşmelerin temeli olan tarafların karşılıklı irade uyuşması çoğunlukla bulunmamaktadır. Söz konusu bu eksikliğin giderilmesi için genel işlem koşullarından haberi olmayan, sosyal ve ekonomik olarak zayıf konumda olan sözleşmenin karşı tarafının; aleyhine olan hususlar hakkında tam bir bilgi sahibi olması ve korunmasının sağlanması amacıyla, kanun yoluyla sözleşmelere müdahale edilmesi gerekliliği ortaya çıkmıştır. Söz konusu bu müdahale, genel işlem koşullarının idari ve yargısal olarak denetimi aracılığıyla sağlanmaktadır. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan genel işlem koşullarının yargısal denetimi TBK’a göre yürürlük denetimi, yorum denetimi, içerik denetimi olmak üzere üç aşamadan oluşmaktadır. Bunun yanı sıra genel işlem koşullarının denetimi, TBK çerçevesinde incelense de 6102 sayılı TTK ve 6502 sayılı TKHK kapsamında da genel işlem koşulları hakkında kanun hükümleri bulunmaktadır. Bu kapsamda genel işlem koşullarını TTK bakımından haksız rekabet ve TKHK bakımından haksız şartlar da incelenmeye çalışılmıştır.

Keywords

Abstract

General conditions are unilaterally prepared pre-prepared transaction terms and similar content to be used in contracts. Since these terms have been prepared to be used in the future contract, the will of the other party is not reflected in these terms. Therefore, the parties whose general conditions are the basis for a full agreement do not have the will of mutual consensus.. In order to correct this deficiency, the counter party of the contract, which is not aware of the general transaction conditions, is socially and economically weak; It has emerged that the law must be communicated, apart from having a complete knowledge of the issues against him and his protection. This intervention is the administrative and judicial handling of the provisions of the general procedure. Judicial control of the general process of examining the main subject of our study consists of three stages, namely, enforcement control, comment control, content control, according to the TBK However, in addition to this, there are provisions of the TCC numbered 6102 and TCC numbered 6502 regarding the general transaction conditions within the scope of the TCO. In this context, the general transaction has been examined in terms of unfair competition in terms of TCC and unfair law in terms of TKHK KEY WORDS: General transaction conditions, Control of General Transaction Conditions, content control in terms of TTK and TKHK

Keywords