Sanat Temelli Bir Anlatı Olarak Demans: “Babamın Kelimeleriyle” Oyunu Üzerinden Yaşlı Bakımının Temsili
Author :
Abstract
Sanat, insan yaşamının bir parçasıdır. Sanatın pek çok dalında olduğu gibi tiyatroda da yaşamdan izler bulmak ve farklı duygular hissetmek mümkündür. Gerçek veya kurgulanmış hikayelerde ana temalar çoğu zaman insanlara mesaj vermektedir. “Babamın Kelimeleriyle” isimli tiyatro oyunu da bu kapsamda seyirciye yaşlılığın hassaslığını, demansın derinliğini ve aile ilişkilerinin önemini ifade etmektedir. İnsan psikolojisi, yaşanılan olaylardan, geçmişteki travmalardan veya deneyimlerden etkilenmektedir. Yaşlılık ise ertelenemeyen ve kaçınılmaz bir süreçtir. Yaşlılığa pek çok hastalığın eşlik edebileceğini söylemek mümkündür ancak en yaygın görülenlerinden bir tanesi toplum içerisinde “bunama” olarak da adlandırılan demans tablosudur. Hafıza problemleri, zihinsel fonksiyonlarda gerileme, günlük yaşam becerilerinin aksatılması ve konuşma bozuklukları gibi birçok sorun, demansın karakteristik özelliğidir. Sinir hücrelerindeki yıkım, bireyi güçlükle sürdürülebilen bir yaşama itmaktedir. Bu doğrultuda demanslı yaşlıların günlük bakımlarının karşılanabilmesi ve bilişsel konforlarını sürdürerek yaşayabilmesi için hem tıbbi hem de sosyal destek gereklidir. Sosyal destek, genellikle aile bireyleri tarafından sağlanmaktadır. Anlatı temelli bu tiyatro değerlendirmesinde demanslı bir yaşlı bireyin oğluyla olan kopukluğunun onu çaresizliğe itişi görülmektedir. Bu babanın geçmişe kazınmış acısı, onun tüm hayatına yansımıştır. Ancak hastalığının ilerlemesi bir anlamda da oğluyla yolunun kesişmesine vesile olmuştur. Bu noktada karşılarına çıkan bakıcı, hayatlarını değiştirmeye katkı sağlamıştır. Aslında yaşam, telafisi olmayan bir yıllar bütünüdür. Geçip giden zamanları geri getirmek mümkün olmamaktadır. Empati kurmak ve sağlıklı iletişimi sürdürmek sorunların aşılmasına katkı sağlamaktadır. Kimi zaman yanlış anlaşılmalar olabilir ancak bunun çözümünde öfkeli veya önyargılı olmak yerine sorunun kaynağına inmek daha faydalı olacaktır. Bu hikayede de gereksiz bir öfkenin, yaşamdan çaldığı yıllar seyirciye anlatılmak istenmektedir. Işte hayat araya duvarlar örüp buzlar inşa etmek için kısa bir andan ibarettir. Sevgi, bağlılık ve güven tüm engelleri aşabilir.
Keywords
Abstract
Art is a part of human life. As in many other art forms, it is possible to find traces of life and experience different emotions in theater. The main themes in real or fictional stories often convey a message to people. The play “In My Father's Words” expresses the sensitivity of old age, the depth of dementia, and the importance of family relationships to the audience. Human psychology is affected by events, past traumas, or experiences. Aging is an inevitable and unavoidable process. It is possible to say that many diseases can accompany old age, but one of the most common is dementia, also known as “senility” in society. Memory problems, decline in mental functions, impairment of daily living skills, and speech disorders are among the many problems that characterize dementia. The destruction of nerve cells pushes individuals into a life that is difficult to sustain. In this regard, both medical and social support are necessary to meet the daily care needs of elderly people with dementia and to enable them to live while maintaining their cognitive comfort. Social support is usually provided by family members. This narrative-based theater review depicts how the estrangement between an elderly man with dementia and his son drives him to despair. The pain etched into this father's past has permeated his entire life. However, the progression of his illness has, in a sense, brought him back into contact with his son. The caregiver who appears at this point contributes to changing their lives. In fact, life is a series of years that cannot be compensated for. It is not possible to bring back the time that has passed. Establishing empathy and maintaining healthy communication contributes to overcoming problems. Sometimes misunderstandings may occur, but instead of being angry or prejudiced, it is more beneficial to get to the root of the problem. This story also seeks to convey to the audience how unnecessary anger steals years from life. Life is just a brief moment for building walls and ice between us. Love, commitment, and trust can overcome all obstacles.
