Author :
Abstract
Çalışanların iş doyumuna, işin özellikleri ve çalışma ortamın özelliklerinden kaynaklanan pek çok faktör etki etmektedir. Aleksitimi de işe ilişkin tükenmişlik ile ilişkilidir ve hem iş doyumu üzerinde hem de yaşam kalitesi ve yaşam doyumu üzerinde etkilidir. Bu nedenle bu çalışmada gelir getiren bir işte çalışan bireylerde aleksitiminin iş doyumu üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya 18-73 yaşları arasında, 416 erkek (%52,1) ve 383 kadın (%47,9) olmak üzere toplam 799 gelir getiren bir işte çalışan katılmıştır. Çalışmada, iş doyumu Osgood Anlamsal Farklar ölçeği, aleksitimi ise iki aşamalı (iki birinci düzey, beş ikinci düzey hiyerarşik yapıda) boyut yapısına sahip A Aleksitimi Ölçeği-28 kullanılarak değerlendirilmiştir. Çalışmada dışlama kriteri olarak öğrenci, ev hanımı, emekli, işsiz ya da yardım kuruluşunda çalışıyor olmak alınmıştır. Çalışmanın uygulaması web tabanlı çevrimiçi formla yürütülmüştür. Çalışma verisi, iş doyumunun yordanması için çoklu doğrusal regresyon analizi ve ikili lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Ayrıca iş doyumu ortalama altı ve üstü olarak gruplanarak gruplar aleksitimi puanları açısından karşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre, çoklu doğrusal regresyon analizi sonuçlarına göre iş doyumunu, önce meslekte geçirilen çalışma süresi ve genel aleksitimi puanının, sonra birinci düzey yapılar alındığında da meslekte geçirilen çalışma süresi ile duygusal bileşenin yordadığı görülmüştür. İkinci düzey yapılar alındığında ise meslekte geçirilen çalışma süresinin etkisi ortadan kalkarken iş doyumunu “Duygusal Deneyimleri Çözme ve İfade Etme” ve “Dışsal Odaklı Bilişsel Tarz” alt boyutları yordamıştır. İkili lojistik regresyon analizleri, “Duygusal” ve “Bilişsel” bileşenler olarak aleksitiminin birinci düzey yapılarının, “Duygusal Deneyimleri Çözme ve İfade Etme” ile “Dışsal Odaklı Bilişsel Tarz” alt boyutları olarak aleksitiminin ikinci düzey yapılarının ve gelir ile eğitim durumunun iş doyumu düşük ve yüksek olan bireyleri ayırt etmede etkili olduğunu göstermiştir. Varyans analizi sonuçlar ise iş doyumu düşük ve yüksek olan çalışanların aleksitiminin hem birinci düzey hem de ikinci düzey puanları arasında farklar olduğunu göstermiştir.
Keywords
Abstract
Job satisfaction in employees is influenced by numerous factors originating from job characteristics and the work environment. Alexithymia is also associated with job-related burnout and has an impact on both job satisfaction and quality of life and life satisfaction. Therefore, this study aimed to examine the impact of alexithymia on job satisfaction in individuals with gainful employment. A total of 799 gainful employees, 416 males (52.1%) and 383 females (47.9%), aged 18-73, participated in the study. Job satisfaction was assessed using the Osgood Semantic Differential Scale, and alexithymia was assessed using the A Alexithymia Scale-28, which has a two-stage hierarchical structure (two first-level, five second-level). Exclusion criteria for the study included being a student, a housewife, retired, unemployed, or working for a charity. The study was conducted using a web-based online form. Study data were analyzed using multiple linear regression analysis and binary logistic regression analysis to predict job satisfaction. Additionally, job satisfaction was grouped into groups below and above average, and the groups were compared in terms of alexithymia scores. The results of the multiple linear regression analysis revealed that job satisfaction was first predicted by the length of service in the profession and the overall alexithymia score. Then, when the first-order constructs were included, the length of service in the profession and the "Affective” component were included. When the second-order constructs were included, the effect of length of service disappeared, while job satisfaction was predicted by the subscales "Solving and Expressing Affective Experiences" and "External Locused Cognitive Style". Binary logistic regression analyses showed that the first-order constructs of alexithymia, namely the "Affective" and "Cognitive" components, and the second-order constructs of alexithymia, namely the "Solving and Expressing Affective Experiences" and "External Locused Cognitive Style" sub-dimensions, income and education level, were effective in distinguishing between individuals with low and high job satisfaction. Analysis of variance results indicated that there were differences between both the first-order and second-order alexithymia scores of employees with low and high job satisfaction.
