SOCIAL MENTALITY AND RESEARCHER THINKERS JOURNAL (SMART JOURNAL), Yıl 2021 Sayı 45

THE ROLE OF OAU IN AFRICAN CONFLICTS: THE CASE OF MOROCCO-ALGERIAN FRONTIER DISPUTE AND NIGERIAN CIVIL WAR

Nigusu Adem YİMER,, Turgut SUBAŞI — 2026-07-16

Bu çalışma, Afrika Birliği Örgütü'nün (OAU) kıta kulübünün oluşumunun ilk aşamalarında Afrika çatışmalarında oynadığı çabayı ve rolü incelemeyi amaçlamaktadır. Analizde, bağımsızlığını yeni kazanan Afrika ülkeleri arasında yapay sömürge sınırlarını yasal bir sınır olarak sürdürmenin zorluğu açıkça inceleniyor. Analiz sırasında, makale OAU'nun Fas-Cezayir sınır anlaşmazlığını ve Nijerya iç savaşını yönetmedeki sınırlamaları hakkında açıklıyor. Buna göre, makalenin ilk bölümü, 1963-64 Fas-Cezayir çatışmasının dinamiklerini ve OAU'nun iki ülke arasındaki sınır anlaşmazlığının doruğa ulaşmasındaki rolünü açıklamaya adanmıştır. Makalenin ikinci bölümü büyük ölçüde, Nijerya'da Hausa-Fulani, Yoruba ve Ibo arasındaki etnik temelli güç rekabetlerine odaklanıyor ve bunlar daha sonra 1967'de bağımsız Biafra cumhuriyetinin ilanına yol açıyor. Görünüşe göre, ikinci bölümde, OAU'nun Nijerya iç savaşına yaklaşımdaki katkısı ve sınırlılıkları değerlendirilmektedir. İnceleme sürecinde haber kaynakları, süreli yayınlar ve edebiyatın ikincil eserlerinden yararlanılır.

RACISIM IN A RAISIN IN THE SUN

Gökçen KARA, — 2026-07-16

African American literature developed as a result of the dedication of writers who seek out the most effective means of raising global consciousness about the plight of black people. African American writers re-examined the problem of continued systematic racial discrimination in America, claiming that race continues to be a serious cause of disparity in American society. Lorraine Hansberry's A Raisin in the Sun have found its place in African American literature, with its black characters intending to end social injustices. A Raisin in the Sun, is an illustration of how racism can negatively impact people’s lives. The work focuses on racial inequality in America and African Americans' struggle for equal rights. Since racism is one of the most basic problems of the social organization, the issues that affect black families should be seen in the light of racial relations. From the early nineteenth century to the present, almost all literary works written by African American authors have discussed complicated and interwoven relations of racism and black families. This play focuses on a segregated African American family living on South Side of Chicago. This play also examines the ongoing impact of slavery on African-American communities, as well as the lower/underclass reality that has been hidden and overlooked in the closet of American history.

Afrikalı-Amerikalı edebiyatı, siyah insanların içinde bulunduğu kötü durum ile ilgili küresel bir farkındalık yaratmaya çalışan yazarların çabalarının bir sonucu olarak gelişmiştir. Afrikalı Amerikalı yazarlar, ‘ırk’ın Amerikan toplumunda ciddi bir eşitsizlik nedeni olmaya devam ettiğini iddia etmiş ve Amerika'da devam eden sistematik ırk ayrımcılığı sorununu yeniden incelemişlerdir. Lorraine Hansberry'nin A Raisin in the Sun adlı eseri, maruz kaldıkları sosyal adaletsizlikleri sona erdirmeyi amaçlayan siyah karakterleriyle Afrikalı-Amerikalı edebiyatında yerini almıştır. A Raisin in the Sun, ırkçılığın insanların hayatlarını nasıl olumsuz etkileyebileceğini göstermektedir. Bu eser, Amerika'daki ırksal eşitsizliğe ve Afrika kökenli Amerikalıların eşit haklar mücadelesine odaklanmaktadır. Irkçılık sosyal örgütlenmenin en temel sorunlarından biri olduğu için siyah aileleri etkileyen konular ırksal ilişkiler ışığında değerlendirilmelidir. On dokuzuncu yüzyılın başlarından günümüze kadar, Afrikalı Amerikalı yazarlar tarafından yazılan neredeyse tüm edebi eserler, ırkçılık ve siyah ailelerin karmaşık ve iç içe geçmiş ilişkilerini ele almıştır. Bu oyun, Chicago'nun Güney Yakası'nda yaşayan ırk ayrımına maruz kalmış bir Afrikalı-Amerikalı ailenin yaşamını üzerine odaklanmaktadır. Bu oyun aynı zamanda, köleciliğin Afrikalı-Amerikalı topluluklar üzerindeki devam eden etkisini ve Amerikan tarihinin gizli bölmelerinde saklanan ve gözden kaçan alt sınıf gerçekliğini incelemektedir.

COVID-19 ACTION AND THE PROCESS OF HEALTH TOURISM IN TURKEY THE EFFECT OF THE QUALITY OF SERVICE PROVIDED ON PATIENT SATISFACTION:A RESEARCH ON MIDDLE EAST PATIENTS

Gülay TAMER, — 2026-07-16

Purpose: : The Covid-19 outbreak has spread to many countries and has become the world's most important agenda. Middle Eastern countries have been seriously affected by the virus.service quality and patient satisfaction in the health tourism in Turkey Turkey plays an important role in their choice of Middle East patients.The purpose of this study is to analyze whether there is a relationship between the service quality and the patient satisfaction of patients from Middle East who visit Turkey within the scope of medical tourism while receiving healthcare services. Tools and methods: The data was obtained from 221 patients of Middle Eastern origin who came to a private health institution providing health tourism services. Structural validity was evaluated by principal components method using varimax rotation. In order to evaluate the content validity, the skewness value in the score distribution besides the ceiling and floor effects were examined. Reliability was evaluated by using Cronbach's alpha. The relationship between total satisfaction score and demographic characteristics was determined by examining Pearson's or Spearman’s correlation coefficients. Results: Sampling adequacy index was 0.829. Seven factors were obtained in the factor analysis. The total variance explained by them was 73.39%. The frequency distribution of the total and subscale scores was symmetrical. Floor and ceiling effects were not determined. Cronbach’s alpha reliability coefficient was 0.88. No statistically significant relationship was found between total patient satisfaction score and demographic characteristics (p> 0.05). Discussion: It has been determined that there is a significant relationship between the quality of healthcare services received by the Middle Eastern patients and their income. And it has been seen that the pricing and transportation problems are among the factors most frequently encountered by patients, and affecting the service quality.

Amaç: Bu çalışmanın amacı medikal turizm kapsamında hastaların sağlık hizmet aldıklarında hizmet kalitesi, hasta memnuniyetleri ile arasında da herhangi bir ilişkin olup olmadıkları belirlenmeye incelemektedir. Gereç ve yöntem: Veriler, sağlık turizmi hizmeti veren özel sağlık kurumuna gelen Ortadoğ kökenli 221 hastadan elde edildi. Yapısal geçerlilik varimax dönüştürmesi kullanılarak temel bileşenler yöntemi ile değerlendirildi. Kapsam geçerliğinin değerlendirilmesi için puan dağılımlarında çarpıklık değeri ile tavan ve taban etkileri incelendi. Güvenirlik Cronbach’s alpha kullanılarak değerlendirildi. Toplam memnuniyet puanı ve demografik özellikleri arasındaki ilişki Pearson’s veya Spearman korelasyon katsayıları incelenerek belirlendi. Sonuçlar: Örneklem yeterlilik indeksi 0.829’ du. Faktör analizinde 7 faktör elde edildi. Bunlar, toplam varyansın %73.39’unu açıklıyordu. Toplam ve alt ölçek puanlarının frekans dağılımları simetrikti. Taban ve tavan etkileri saptanmadı. Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.88 idi. Toplam hasta memnuniyet puanı ile demografik özellikler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmadı (p>0.05). Tartışma: Ortadoğu kökenli hastaların aldıkları sağlık hizmeti kalitesi ile gelir durumu arasında anlamlı bir bağlantı olduğu belirlenmiştir. Hastaların en çok karşılaştıkları ve hizmet kalitesini etkileyen faktörler arasında ücretlendirme ve ulaşım sorunları olduğu görülmüştür.

İŞ YERİNDE ZORBALIK VE RUHSAL SAĞLIK ARASINDAKİ İLİŞKİ: ADİL DÜNYA İNANCININ DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Durdu Mehmet BİÇKES,, Emine AKKAYA — 2026-07-16

Sosyal bir varlık olan insan, hayatını diğer insanlarla geliştirmiş olduğu ilişkiler bağlamında sürdürür. Bu ilişkilerin kurulmasının sebebi çeşitli amaçların gerçekleştirilmesidir. Bu süreçte yaşanan davranışlar, olumlu ve olumsuz olarak sınıflandırılabilmektedir. Örgütsel yaşamda ortaya çıkan olumsuz davranışlardan bazıları iş yerinde zorbalık adıyla kavramsallaştırılmaktadır. İş yerinde zorbalık, kendini koruyamayacak pozisyonda olan bir çalışanın, diğer örgüt üyesi ya da üyeleri tarafından sistemli olarak etik dışı tutum ve eylemlere maruz kalması durumudur. Zorbalık olarak nitelendirilebilecek tutum ve eylemler, hem mağdur hem de örgüt üzerinde ciddi negatif sonuçlar doğurma potansiyeline sahiptir. Alanyazında yer alan araştırma bulguları, mağdurlardan bazılarının zorbalığa karşı diğerlerine göre daha hassas olduklarını göstermektedir. Bu bulgu, zorbalık ve ardılları arasındaki ilişkide çeşitli bireysel özelliklerin düzenleyici rol oynayacağı şeklinde değerlendirilebilir. Bu çalışma, zorbalık ve ruhsal sağlık arasındaki ilişkide adil dünya inancının düzenleyici rolünü test etmek için tasarlanmıştır. Çalışmanın evrenini, Kayseri il merkezindeki özel sektör işletmelerinde çalışmakta olan işgörenler oluşturmaktadır. Örneklem, kolayda örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Verilerin derlenmesinde, anket tekniğinden yararlanılmıştır. Analizlerde, 411 adet anket formu kullanılmıştır. Analizler neticesinde, işgörenlerin ruhsal sağlıklarını hem kişi ilişkili zorbalığın hem de iş ilişkili zorbalığın negatif etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca araştırma bulguları, kişi ilişkili zorbalık ile ruhsal sağlık arasındaki ilişkide bireysel adil dünya inancı ve genel adil dünya inancı boyutlarının düzenleyici rol üstlendiklerini göstermiştir. Buna karşın, iş ilişkili zorbalık ile ruhsal sağlık arasındaki ilişkide bireysel adil dünya inancı ve genel adil dünya inancı boyutlarının düzenleyici rol üstlenmediği görülmüştür.

EVLAT SORUMLULUĞUNA DİNİ VE FELSEFİ BAKIŞ

Yener ÖZEN, — 2026-07-16

Bireyin eylemi pek çok kural tarafından belirlenmeye çalışılır. Bu belirlenim mutlak bir yasa ile ya da göreli bir düşünce olarak çıkmış olabilir. Fakat bu belirlenim elbette herkes için geçerli olmak zorunda değil, nitekim zorunlu olması da beklenemez. Çünkü insan kendi eyleminin kararını kendisi verir. Fakat bu kararı verirken elbette doğuracağı sonuçlar bakımından diğer insanları da gözetmesi gerekir. Felsefe tarihi boyunca ahlak felsefesinin önemli bir konusu olan sorumluluk ve eylem arasındaki ilişki ile ilgili kanıtlar, günümüzde de süren bir tartışma konusudur. Özellikle modern toplumla birlikte, öznenin sorumluluğu ve kolektif sorumluluk tartışması daha önemli hale gelmiştir. İnsanlık bir topluluk olarak birlikte yaşamaya başladığından beri, bu toplumu oluşturan bireyler ya da insanların eylemleri topluluk içinde bulunan diğer insanlar için her zaman önemli olmuştur. Çünkü belli bir eylemsellik içinde olan insan, bu eylemsellik ile birlikte belli sonuçların gerçekleşmesine yol açar. Bu nedenle birey ya da kişi eylemde bulunurken kendi eyleminin sorumlusu haline gelir. Fakat bu sorumluluk kendisine ait olduğu gibi diğer kişileri de bu sorumluluğa bağlar.

UZAKTAN EĞİTİMDE ERGONOMİK ÇALIŞMA KOŞULLARININ ÖĞRENCİ MEMNUNİYETİNE ETKİSİ

Ebru OSKALOĞLU,, Kahraman ÇATI — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı, COVİD-19 pandemisinde İnönü Üniversitesi bünyesinde uzaktan eğitim alan öğrencilerin ergonomik çalışma koşullarının uzaktan eğitim memnuniyetine etki edip etmediğini tespit etmektir. Ayrıca uzaktan eğitim şartlarına bağlı olarak ergonomik çalışma koşulları ve uzaktan eğitim memnuniyetinin farklılık gösterip göstermediği de tespit edilmeye çalışıldı. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve araştırma verileri anket tekniği kullanılarak 830 öğrenciden toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 21 programında analiz edilmiştir. Araştırmada öncelikli olarak ergonomik çalışma koşulları ve uzaktan eğitim memnuniyeti boyutları ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Ergonomik çalışma koşulları boyutları “Aydınlatma ve Ulaşılabilirlik”, “Mobilyaların Kişiye Uygunluğu”, “Bilgisayar ve Eklentilerinin Konumu”, “Çalışma Ortamı Koşulları”, “Yardımcı Ekipman” ve “Çalışma Masasının Özellikleri” olarak belirlendi. Uzaktan eğitim memnuniyeti boyutları ise “Uzaktan Eğitim Bilinci”, “Uzaktan Eğitime Erişim Şekli ve Kullanma Becerisi”, “Uzaktan Eğitim Teknik Altyapı”, “Devam Durumu”, “Bilgilendirme ve Sınavlar” olarak belirlenmiştir. Öğrencilerin ergonomik çalışma koşulları ve uzaktan eğitim memnuniyetlerinin uzaktan eğitim şartlarına göre farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla yapılan T ve ANOVA testleri sonucunda uzaktan eğitim şartlarına bağlı olarak anlamlı farklılıklar ortaya çıktığı saptanmıştır. Yapılan regresyon analiz neticesinde ergonomik çalışma koşullarının uzaktan eğitim memnuniyetini etkilediği belirlenmiştir.

DİRİCAN AŞİRETİ VE HALILARI

Ayşe LEVENT,, Cumali LEVENT — 2026-07-16

Halılar, dokuyucusuna veya bulunduğu yöreye göre birer anlam taşımaktadır. Halılar da kullanılan renk ve motifler dokuyucunun iç dünyasını da yansıtmaktadır. Zamanla renk ve motiflerin kabulü ile birer kültür unsuru olarak sanat alanında yerini almaktadır. Dirican halılarının kendine has veya Anadolu’daki halı sanatı ile olan ortak yönlerine bakılarak ulaşılan mevcut halıları şekliyle incelendi. Dirican halılarının özelliklerini ortaya koymak ve bunları günümüze aktarmak halı sanatının devamı açısından önem arz etmektedir. Fırat boylarında, Tohma ve Kuruçay havzalarında yaşayan aşiret Yama Dağı’nı yayla olarak günümüzde de kullanmaktadır. Yaylak alanlarına yakın yerlere zamanla yerleşerek kurdukları köylerle yaşamlarını sürdürmektedir. Cirit, tura ve sinsini gibi kültürel yönü olan oyunları düğünlerinde oynamaktadır. Çalışma konusu Malatya’da özellikle Yazıhan ilçesi Dirican aşireti halılarını araştırmaktır. Aşiret eski göçerliğinden zamanla uzaklaşarak yerleşik hayatla birlikte halı dokuma işlevinin gerek mekân gerekse zaman açısında sonlandırdı. Halı dokuma tezgâhlarını kullanmış olanların günümüzde bu işlevi yerine getirememelerinin çeşitli nedenleri bulunmaktadır. Halı dokuma işi sabır ve çaba gerektiren emeği çok olan bir sanattır. Diğer yandan halı dokuma malzemelerini hazırlamak ve tezgâhını kurmak bir hayli meşakkatli bir işti. Dirican aşireti ve halıcılık tarihi hakkında imkânlar dâhilinde bilgilere de yer verildi. Malatya Yazıhan ilçesinin bazı köylerinde yaşamakta olan aşiret mensuplarının evlerinde sergiledikleri halıları çalışma sahamız arasında yer aldı.

OKUL MÜDÜRLERİNİN KAPSAYICI LİDERLİK DAVRANIŞLARI İLE HOFSTEDE’NİN ULUSAL KÜLTÜR BOYUTLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ

Veysel OKÇU,, İslam DEVİREN — 2026-07-16

Kapsayıcı liderlik, yeni fikir ve önerilere açık olmayı, takipçilerin ilgi ve ihtiyaçlarını önemsemeyi, sürekli desteklemeyi, ulaşılabilir olmayı ve takipçilere zaman ayırabilmeyi yaşam felsefesi haline getiren bir liderlik stilidir. Bu araştırmanın amacı okul müdürlerin kapsayıcı liderlik davranışları ile Hofstede’nin ulusal kültür boyutları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini 2020-2021 eğitim öğretim yılında Diyarbakır Merkez Sur ilçesinde görev yapan 1381 öğretmen, örneklemini ise evren içerisinden basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile seçilen 356 öğretmen oluşturmaktadır. Kapsayıcı liderlik davranışlarının alt boyutlarında; adalet, iletişim ve eylem, tanıma ve destek boyutlarında " sıklıkla " davrandığını, bencillik ve saygısızlık boyutunda ise " nadiren " davrandığı saptanmıştır. Öğretmenlerin algılarına göre bireysel kültür değerleri alt boyutlarında ise uzun erimlilik " yüksek düzeyde " olduğu; belirsizlikten kaçınma ve kolektivizm "orta düzeyde" olduğu; erillik ve güç mesafesi "düşük düzeyde" olduğu saptanmıştır. Yapılan korelasyon analizinde elde edilen bulgular ışığında kapsayıcı liderlik boyutları ile bireysel kültür değerlerinin alt boyutları arasında düşük düzeyde bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Yapılan regresyon analizi sonucunda ise kapsayıcı liderlik boyutları ile bireysel kültür değerlerinin alt boyutlarını çok düşük düzeyde de olsa yordadığı tespit edilmiştir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak önerilerde bulunulmuştur.

HÜZÜN TURİZMİ ZİYARETÇİLERİNİN DENEYİMLERİNE YÖNELİK STRATEJİK DENEYİMSEL MODÜL FENOMENİ BAĞLAMINDA BİR DEĞERLENDİRME: ULUCANLAR CEZAEVİ MÜZESİ ÖRNEĞİ

Yusuf BAYRAKTAR,; İsmail BAYRAM , Serhan ORAL — 2026-07-16

Duygusal temelli bir kavram olarak tanımlanan deneyim bireylerin aldıkları mal veya hizmet sonucu edindikleri tecrübeleri davranışa dönüştürmeleri olarak tanımlanmaktadır. Araştırmaya konu olan stratejik deneyimsel modüller ise bireylerin deneyimlerine farklı anlamlar yüklemesi olgusudur. Schmitt (1999) tarafından oluşturulan stratejik deneyimsel modüller beş başlık altında toplanmıştır. Bunlar, “ duyusal, duygusal, düşünsel, davranışsal ve ilişkisel” deneyim olarak isimlendirilmiştir. Araştırmanın amacı hüzün turizmi ziyaretçilerinin deneyimlerini stratejik deneyimsel modüller kapsamında değerlenmektir. Bu kapsamda betimsel analiz yöntemi kullanılarak Ulucanlar Cezaevi Müzesi’ni ziyaret eden turistlerin deneyimlerini yansıttıkları TripAdvisor platformu ve müze anı defterinde bulunan 478 ifade stratejik deneyimsel modüller bağlamında değerlendirilmiştir. Analiz edilen 478 ifade arasından 845 bağlantı noktası ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda ziyaretçilerin yoğun olarak duygusal deneyim yaşamalarına karşın deneyimlerini davranışa dönüştürme oranları dikkate alındığında en düşük boyutun davranışsal deneyim olduğu tespit edilmiştir.

SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA HASTANESİNDE GÖREV YAPAN HEMŞİRELERİN HASTA HAKLARI KONUSUNDAKİ BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Naim KARAGÖZ,, Serpil KAYA — 2026-07-16

Hastalar genellikle haklarını çok fazla bilmemekle beraber haklarını elde etmek için de yardıma gereksinim duyarlar. Hastanelerde yaşanan birçok sorunun sebebi de bilgi eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Hem hastalar hem de sağlık personeli hasta hakları konusunda yeterli bilgiye sahip değillerdir. Her iki taraf için de hasta haklarının tam olarak bilinmesi, hastaların kendine güven kazanmasını, sağlık personelinin de daha dikkatli olmasını sağlamaktadır. Bunun yanında hastalar sadece haklarını bilmemekle kalmamalı aynı zamanda sorumluluklarını da bilmelidir. Haklarını ve sorumluluklarını bilen hastalar kendilerini daha iyi ifade etmekte ve sağlık hizmet kalitesini arttırmaktadır. Hastaların doktorlara kendisini tam olarak ifade edememesi, hemşirelerin hastalara yardımcı olması ve mesleği gereği hastalarla 24 saat ilgilendiği için çalışmaya hemşireler dâhil edilmiş, hemşirelerin hasta hakları konusunda bilgi ve tutumları değerlendirilmiştir. Çalışma sonuçlarının bazıları şöyledir; Hemşirelerin çoğunluğu hasta hakları ile ilk olarak televizyonda, hastanede, internette karşılaşmıştır. Çalışma grubunun okul yıllarında hasta hakları ile ilgili eğitim almadığı çoğunluğunun mesleği sırasında eğitim aldığı görülmüştür. Çalışma sonuçlarının tamamına bakıldığında da hasta haklarının eğitim sırasında verilmesi, sağlık hizmetlerinde hem hasta hem de sağlık çalışanı için çok büyük önem arz etmektedir.

AKILLI LOJİSTİK ALANINDA ARTIRILMIŞ GERÇEKLİK TEKNOLOJİSİNİN KULLANIMI

Eren Gürsoy ÖZDEMİR,, Nurçin SEYMEN AKSU — 2026-07-16

İnternet kullanımının yaygınlaşması ve akıllı teknolojilerle bütünleşmesiyle Lojistik 4.0 yeni bir dönemi başlatmıştır. Başlayan bu yeni dönem; artık geleneksel uygulamalarının mevcut işleyişte yetersiz kaldığı, arttırılmış gerçeklik, sanal gerçeklik, yapay zekâ ve nesnelerin interneti gibi kavramların lojistik uygulamalarında daha fazla kullanılması gerektiğini ortaya koymuştur. Hızlı artan nüfus ve beraberinde getirdiği iş potansiyelindeki artış, ulaşım ve iletişim kanallarının güçlenmesi, üretimde depolamanın ve iletimin daha hızlı, verimli olmasını gerektiğini göstermiştir. Bu nedenle çalışmanın amacı; akıllı lojistik uygulamalarında artırılmış gerçekliğin potansiyellerini araştırmak ve AG uygulama araçlarının olumlu ve olumsuz yönlerini incelemektir. Çalışmanın literatür araştırmasında; akıllı lojistik, artırılmış gerçeklik kavramı ve lojistik sektöründe artırılmış gerçeklik uygulamaları kullanımı incelenmiştir. Gelişen teknolojilerle birçok sektörde kullanımı yaygınlaşan Artırılmış Gerçeklik (AG) ve uygulamalarının akıllı lojistik (Lojistik 4.0) çalışmalarında kullanımının avantaj ve dezavantajları bulgular kısmında ortaya konulmuştur. Oluşturulan çalışma, artırılmış gerçekliğin günümüzde lojistik alanında uygulanabilirliği, sektörde akıllı yaklaşımları yaygınlaştırması, daha az süre kullanımı, daha güvenli ve daha kolay uygulama şekli oluşturması açısından önemli olduğunu vurgulamaktadır.

GASTRONOMİ TURİZMİNDE GASTRONOMİK YÜRÜYÜŞ ROTALARI: ESKİŞEHİR GASTRONOMİ YÜRÜYÜŞ ROTASI

Gökhan ERŞEN,, Hilmi Rafet YÜNCÜ — 2026-07-16

Değişen tüketim anlayışı birçok sektörü değişen tüketici talebini anlamaya zorunlu kılmıştır. Hizmet sektörü olan turizm sektörü de değişen tüketici talebini anlamaya çalışmak zorundadır. Gerek rekabet edebilirlik gerekse turizm gelirinden alınan payın artırılabilmesi rakiplerden farklılaşabilmek adına değişen turist talebine göre alternatif turizm ürününü sunabilmekle karşılanabilmektedir. Son yıllarda, toplumların yeme içme kültürlerini yansıtan gastronomi, değişen turist talepleri arasında önem arz eden bir yere sahiptir. Bu bağlamda, gastronomi turları alternatif turizm faaliyetleri için önemli bir çekicilik unsuru olarak ele alınmaktadır. Gastronomi turlarının gerçekleştirilebilmesi için gastronomik değere sahip unsurların birbirlerine bağlanarak rotalandırılması gerekmektedir. Bu amaçla araştırmanın konusu, çoğunlukla günübirlik ziyaretçilere ev sahipliği yapan Eskişehir’de yer alan en az 30 yıllık bir üretim geçmişine /faaliyet süresine sahip yiyecek içecek işletmelerinin yer aldığı gastronomi tur rotasının oluşturulmasıdır. Çalışma kapsamında 22 adet yiyecek içecek işletmesi ile görüşmeler gerçekleştirilmiş, oluşturulacak gastronomi tur rotasında yer almak isteyen 14 işletmeden elde edilen konum bilgileri aracılığıyla gün içerisinde tamamı yürünerek gezilebilecek tur rotası oluşturulup sonuç haritası elde edilmiştir.

FEN BİLİMLERİ LABORATUVARINDA 5S KURALININ UYGULANMASI

Berna GÜR,; Şenol YAVUZ , İbrahim ACAR — 2026-07-16

2012 yılında 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte iş kazası ve meslek hastalıklarının önlenmesiyle ilgili proaktif yaklaşımlar benimsenmiştir. İSG’de iş kazalarının % 10’nun çalışma ortamından kaynaklandığı bilinmektedir. Çalışma ortamından kaynaklı iş kazalarının nedenlerin başında makineler, ortam düzeni gelmektedir. Çalışma ortamında istenen şartların oluşturulması ve devamlılığının sağlanması için proaktif yaklaşımlarından biri olan 5S kuralı uygulanmaktadır. 5S kuralı sadce çalışma ortamının tertip ve düzenli hale getirilmesinde değil aynı zamanda verimliliğinde artmasında önemli role sahiptir. Bu çalışmada; Çorum İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne bağlı bir ortaokuldaki fen bilimleri laboratuvarında İSG uygulamalarının bir parçası olan 5S kuralı uygulandı. 5 adımın dikkatle uygulandığı laboratuvarlardaki ortama bağlı riskler minimize edilerek çalışma ortamı daha ergonomik ve güvenli hale getirildi. Bu sayede ortama bağlı iş kazası riskinin azalması ve verimliliğin daha da artması beklenmektedir.

PANDEMİNİN (COVİD-19) KENT İÇİ ULAŞIM DAVRANIŞLARINA ETKİLERİ

Seher ÖZKAZANÇ, — 2026-07-16

Koronavirüs (Covid-19) pandemisi ile birlikte tüm dünyada, hayatın her alanında bir dönüşüm söz konusudur. Bu dönüşümden mekânsal, ekonomik ve sosyal boyutta kuşkusuz kentler ve kentliler daha fazla etkilenmiştir. Kentsel aktivitelerin kısıtlanması, bireysel hareketliliğin sekteye uğraması alışveriş, sağlık, eğitim gibi birçok sektörde kendini hissettirmiştir. Pandemideki bu kısıtlılık doğrudan ulaşım hizmetlerine, dolaylı olarak da bireylerin ulaşım davranışlarına yansımaktadır. Bu bağlamda çalışmada bireylerin değişen kent içi ulaşım davranışlarının ve ulaşım türü seçimlerinin açığa çıkarılması amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda hastalığın yayılma/bulaşma hızının yüksek olduğu Başkent Ankara örneklem alanı olarak seçilmiştir. 20-23 Nisan 2021 tarihleri arasında, kartopu örneklem yöntemi kullanılarak 169 kişi ile çevirim içi anket gerçekleştirilmiştir. Anket bulgularına göre pandemi öncesi ve pandemi döneminde kullanılan ulaşım türleri ve kullanım sıklıklarında anlamlı farklılaşmalar tespit edilmiştir. Katılımcıların toplu taşıma sistemlerinde hastalığa yakalanma endişelerinin arttığı, dolayısıyla kentteki toplu taşıma yolculuklarının azaldığı saptanmıştır. Toplu taşımada alınan tüm önlemlere rağmen katılımcıların özel araç kullanmayı tercih ettiği gözlenmiştir.

YAZITİPİ TANITIMI, BROŞÜR / AFİŞ TASARIM PROJESİ

Ali Can METİN, — 2026-07-16

Bu araştırmada 2015 – 2019 yılları arasında Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Grafik Bölümü, Tipografi II dersleri kapsamında verilen “Yazıtipi Tanıtımı Broşür / Afiş Tasarım Projesi” yabancı tasarım örnekleri ile birlikte incelenmiştir. Araştırmanın amacı, projenin grafik eğitimi alan öğrencilere olan katkılarını incelemektir. Araştırmanın yöntemi; tipografi, algı ve tasarım kurallarının, broşür / afiş örneklerinin incelemesinde temel alınmasına dayanır. Araştırmanın temelleri “Tipografinin Temel Kavramları ve Türkiye’de Tipografi Eğitimi” başlıklı yüksek lisans tezimde (2008) incelediğim “Türkiye’den seçilen beş yüksek eğitim kurumunda yürütülen tipografi derslerinin içerikleri” araştırmasına dayanmaktadır.

ŞANLIURFA’DA Kİ SÜS BİTKİLERİ TÜKETİCİLERİNİN TÜKETİM TERCİHLERİNE YÖNELİK TUTUM VE ALGILARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA

Mustafa Hakkı AYDOGDU,, Necla YILDIZOĞULLARI — 2026-07-16

Süs bitkileri ve çiçekçilik, kentleşmenin yoğunlaştığı yerlerde insanların yeşil çevreye ve doğaya olan özlemlerini giderme, insan psikolojisine sağladığı katkının yanı sıra, bulundukları mekânların hava kalitesini arttıran, önemi sürekli artan ve zorunlu olmayan bir tüketim maddesi olup, ticari bir sektör haline gelmiştir. Şanlıurfa sahip olduğu jeotermal kaynak ve mevsimsel özellikleri nedeniyle bu konuda önemli bir potansiyele sahiptir. Bu çalışmanın amacı Şanlıurfa’da ki tüketicilerinin cinsiyet temelli süs bitkileri ve çiçeklere olan tutum ve algılarıyla, tüketim tercihlerinin belirlenmesidir. Bu amaçla basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen ve gönüllülük esasına dayalı katılımı kabul eden süs bitkileri tüketicileriyle yüz yüze görüşme yoluyla anketler 2020 yılında yapılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre erkek katılımcılar bu araştırmaya daha az katılım göstermiş olup, genel olarak, eşlerine ya da kız arkadaşlarına çiçek almayı, zayıflık, hafife alınma, değer kaybı veya ataerkil yapı ve aşiret kültürü nedeniyle alay konusu olabilme gibi nedenlerle pek tercih etmemektedirler. Diğer taraftan da anneler gününde en fazla çiçek alanlarda erkeklerdir. Süs bitkisi ve çiçekler daha çok eğitimli ve bekâr olan tüketicilerin ilgisini çekmektedir. Katılımcıların %55’i sadece özel günlerde alırken, görünüş ve algılanan anlamın önemi %78, en fazla alım zamanı ise %89 ile anneler günü olarak belirlenmiştir. Erkek katılımcıların %28’i çiçekleri mecburiyetten aldığını beyan etmiştir. Süs bitkileri ve çiçeklerin insanların yaşamındaki öneminin yüksek olduğu %88, insanların moral ve motivasyonlarında etkili olduğu %81, bunun bir alışkanlık olduğu ve insanların yaşam tarzlarıyla ilgili olduğu ise %65 oranında belirlenmiştir. Anket katılımcıların ortalama yıllık süs bitkisi ve çiçek harcamaları yaklaşık 126 TL’dir. Bu oran aylık ortalama hesaplanan gelirin %03.1’ine karşılık gelmektedir. Binde 3.1 tüketiciler için ödenebilecek bir miktar olup, ödeme gücü dâhilindedir. Erkek tüketicilere yönelik alımı teşvik eden faaliyetler ile tüketim miktarı önemli oranda arttırıla bilinir. Bu araştırma internet ortamında yapılan literatür taramasına göre Türkiye’de bu kapsamda yapılan ilk çalışmadır.

TÜRKİYE’ DE BİR KAMU KURUMUNDA ÖRGÜT KÜLTÜRÜ ALGISI: DENİSON ÖRGÜT KÜLTÜRÜ MODELİ UYGULAMASI

Mehmet ÇOBAN,; Yunus Emre AYÖZEN , Bilge BÜDEYRİ — 2026-07-16

Örgüt kültürü, organizasyonları çok yakından ilgilendiren önemli değişkenlerden birisidir. Organizasyonların sahip olduğu örgüt kültürü, yönetim tarzından örgüt yapısına ve davranışlara kadar her şeyi belirler. Denison Modeli, sağlıklı bir örgüt kültürünün örgütsel performansı yükselttiğini ifade eden bir yaklaşımdır. Denison Modelinde, örgüt kültürü 4 temel boyutta ölçüm yapmaktadır. Bunlar, misyon, katılım, tutarlılık ve uyumdur. Anket uygulaması, ulaşım sektöründe faaliyet gösteren bir kamu kurumunda toplam 1128 katılımcı ile yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda Denison’un örgüt kültürü modeline ilişkin ortaya atılan ana hipotezlerin sadece cinsiyete ilişkin olanı reddedilmiştir. Demografik faktörlere göre örgüt kültürü boyutları genelde farklılaşmaktadır. Bu çalışma örgüt kültürünün kurumlar için önemini bir kez daha ortaya koymuştur.

COVİD 19 YOĞUN BAKIM HASTALARINDA YAŞ, CİNSİYET, EX GÜN SAYISI

Elife ÖZKAN, — 2026-07-16

Hastaneye başvuran hastaların yoğun bakım ihtiyaçları ve yoğun bakımlarda ex olan hasta oranları hizmet alınan sağlık kurumuna göre farklılıklar gösterebilir. Dünyada; ülke bazlı hatta sağlık kurum bazlı yoğun bakım ihtiyacı ile yoğun bakımlarda ex ve iyileşme oranları değişmektedir. Amaç: Kendi kurumumuzda yoğun bakım yatış ve yoğun bakım ex oranlarını belirlemektir. Gereç yöntem: Mart-Aralık ayları arasında COVİD 19 yoğun bakım ve COVİD 19 servislerinde PCR pozitif yatarak tedavi alan hastalar retrospektif olarak taranmıştır Verilerin analizi SPSS 25 programı ile yapılmış ve %95 güven düzeyi ile çalışılmıştır. Bulgular: Hastanemizde 9 aylık süreçte yatan hastaların %11’i yoğun bakıma yatmış ve yoğun bakıma yatanların %47’si ex olmuştur. Ex gün sayısı %40 hasta da ve ilk 2 günde gerçekleşmiştir. Sonuç: Tüm dünya ülkelerinde COVİD 19 takip ve tadavi farklılıkları gerek yoğun bakım gerekse normal servislerdeki morbidite ve mortalite ve iyileşme oranlarını da farklılaştırmıştır. Virüsün mutasyonu ile bu durum daha karmaşık hale gelmiştir.

PAZARLAMADA MÜŞTERİ MEMNUNİYETİ VE İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ

Mahmut Nevfel ELGÜN, — 2026-07-16

Günümüz global ekonomisinin getirdiği aşırı rekabet ortamı, mal ve hizmetlerin modern anlamdaki pazarlanmasında; satış amacından, müşteri odaklı pazarlamaya geçişi zorunlu kılmıştır. Müşteri odaklılık, pazarlamada müşteri memnuniyeti ve sadakatini; bu yolla karlılığı muhafaza ve arttırmada sürekliliği sağlamayı, amaçlamaktadır. Son yıllarda, Müşteri İlişkileri Yönetimi (CRM) adı altında, müşteri memnuniyetine ilaveten mal ve hizmetin faydalılığını arttırmaya yönelik, müşteri değerinin arttırılması fikri gündeme gelmiştir. Müşteri memnuniyeti ancak etkin bir kurum–müşteri ilişkisi ile mümkün olabilir. Bu sebeple aralarındaki bilgi akışının yine etkin ve olumlu bir iletişim ile sağlanmasına ve müşteri ihtiyaçlarının eksiksiz giderilmesine gerek duyulmaktadır. Bunun için, müşterinin demografik ve kültürel yapısı ile ihtiyaçlarına uygun iletişim araç ve metotlarının seçilmesi ve bu yolla müşteri memnuniyeti, sadakati ve değerini geliştirerek, işletme verimliliğinin arttırılması yoluna gidilmelidir. Bu konularda, bilgisayar destekli sosyal ağ sitelerindeki bağlantılar ve konuşmalarla dijital pazarlama iletişim kanalları değerlendirilmelidir. Ayrıca etik konularda yardımcı olacak alt yapının hazırlanması gerekir.