SOCIAL MENTALITY AND RESEARCHER THINKERS JOURNAL (SMART JOURNAL), Yıl 2020 Sayı 29

Mobil Bankacılık Hizmetlerinde Müşteri Memnuniyeti Üzerine Bir Araştırma

Özlem KARATAŞ,, Özlem ÇETİNKAYA BOZKURT — 2026-07-16

Hizmet işletmelerinin müşteri isteklerini karşılamasında arz ettikleri ürünlerin ve hizmetlerin kalitesi önemli yer tutmaktadır. Bir işletmenin rekabette ön plana çıkmasını sağlayacak en önemli yapı taşlarının başında daha kaliteli hizmetler sunabilmek ve güven sağlayabilmek gelir. Bankacılık sektörü içinde sunulan hizmetlerin kalitesi sonucunda müşteri memnuniyetinin sağlanması son derece önemlidir. Günümüzde elektronik bankacılıkta alternatif dağıtım araçlarından biri olan mobil bankacılık, hızlı bir gelişim göstererek bankacılık işlemleri arasında önemli bir yer edinmiştir. Bu çalışmasının amacı, mobil bankacılığı kullanan müşterilerin aldıkları hizmetten memnun olmasını sağlayan değişkenler arasındaki ilişkiyi ve etkiyi ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda İstanbul ilinde yaşayan, 18 yaş üstü mobil bankacılık kullanan özel bir bankanın müşterileri üzerinde araştırma yapılmıştır. Araştırmaya 462 kişi katılmıştır. Araştırmada ihtiyaç duyulan veriler nicel araştırma yöntemlerinden biri olan anket tekniği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programında analiz edilmiştir. Çalışma sonuçlarına göre mobil bankacılıkta müşteri memnuniyetini etkileyen en önemli faktörler sırasıyla kullanım kolaylığı, sağlanan hizmete verilen destek, sunulan servis güvenliği, hizmet performansı, işlemlerin doğru yapıldığına dair inandırıcılık, sunulan sevisin içeriği ve işlemlerin etkinliğidir.

Osmanlı’nın Siyasal Hayatında Basının Rolü: 19. YY Örneği

Oğuz Han ÖZTAY, — 2026-07-16

Bu çalışmada Osmanlı’da çıkan gazeteler üzerinden Osmanlı’da basın hayatının doğuşu ve gelişmesi incelenmiştir. Osmanlı topraklarında basın hayatı öncelikle yabancı dillerde yayımlanan gazeteler ile başlamış, 1828 yılında yayımlanan ilk Türkçe gazete ile devam etmiştir. Çalışmada Osmanlı’da yayımlanan gazetelerin yayımlanma amaçları ve işleyişleri de detaylandırılmıştır. Örneğin, ilk resmî gazete olarak çıkan Takvim-i Vekayi kamuoyunu bilgilendirme amacı ile basılmışken, yâri resmi olan Ceride-i Havadis halkın eğitimini vurgulamıştır. Bu süreçte hükumet aleyhinde eleştirilerde bulunan bazı gazeteler için yaptırımlar uygulanmış süreli ya da süresiz gazete kapatma uygulamaları da yapılmıştır. Gazeteler siyasal yaşamı etkilemiş, siyasi ve toplumsal düzenlemelerde halk ve hükûmet arasında köprü görevi görmüştür. Ayrıca farklı siyasal düşüncelere sahip iletişim araçları olan gazetelerin varlığının toplumdaki demokrasinin ve medenileşmenin bir göstergesi olduğu kabul edilebilir.

Değerli Metallerin Sosyal/Siyasal/Ekonomik Olaylarla İlişkisinin N-gram Yöntemi İle Değerlendirilmesi

Alaaddin VURAL,; M. Nuri URAL , Ali ÇİFTÇİ — 2026-07-16

Bu çalışmada hem toplumların kalkınmasında önemli yeri olan hem de ekonomik değeri yanında toplumsal ve siyasal etki ve öneminin de bulunması nedeniyle altın, gümüş gibi değerli metaller ele alınmış ve bu metallerin n-gram analizi yapılarak son 250 yıllık dönemin sosyal, siyasal, ekonomik olaylarıyla ilişkileri irdelenmiştir. Çalışma kapsamında Google’ın hazırladığı arayüz kullanılarak Ekim 2019 döneminde n-gram analizi gerçekleştirilmiştir. Tarama Google books veri tabanına kayıtlı olan 1750-2018 yılları arasına ait eserler kapsamında gerçekleştirilmiştir. Dil olarak İngilizce; yumuşatma faktörü olarak ise 3 seçilmiştir. Elde edilen n-gram verileri, incelenen dönemdeki toplumsal, siyasal ve ekonomik olaylarla karşılaştırılmıştır. Altın, gümüş ve değerli metal kavramları kullanılarak yapılan n-gram analizi çalışmasının sonucunda, 1750’lerden sonra 1900’lü yılların başlarına kadar bir yükseliş trendinin olduğu görülmüştür. Bahse konu tarihler ABD’nin siyasal hayatta aktif rolünün arttığı döneme denk gelmekte olup, sömürgecilik/emperyalizm faaliyetlerinin de zirve yaptığı dönemlerdir. Dünyanın yeniden şekillendiği 1900’lü yıllar ve sonrasında ise düşme trendi gözlenmiştir. Grafikteki 1900-2000 yılları arasındaki dalgalanmaların ufak sapmalarla birlikte ilgili dönemde yaşanan siyasal, askeri, toplumsal ve ekonomik olaylarla paralellik gösterdiği görülmüştür. Dolayısıyla n-gram analizi ile toplumda önemli bir işleve sahip altın/gümüş ve ilişkili kavramların kullanım sıklığı arasında doğrusal bir ilişki saptanmıştır.

Televizyon ve Reklam: Endistriyel Bir Bakış Açısıyla Televizyon Reklamcılığı

Mihalis KUYUCU, — 2026-07-16

Bu çalışmada televizyon mecrasının reklam özelliği incelenmiştir. Televizyon reklamcılığının geçmişte başlayan yolculuğuna değinilmiştir. Çalışma televizyon reklamcılığının avantaj ve dezavantajlarına endüstriyel açıdan özel bir bakış sergilemektedir. Çalışmanın sonucunda televizyon reklamcılığı hakkında görüşler sunulmuştur. Televizyon reklamcılığının teknolojik gelişmelerin paralelinde aynı güçte kalacağının altı çizilmiştir. Ekranlar hiç bir zaman kaybolmayacak, mecra dijital dönüşüm sağladıkça televizyon reklamcılığı aynı seyirde devam edecek sadece form ve yapısal anlamda bir dönüşüm yaşayacaktır.

Hz. Mevlâna Ve Mevleviliğin Batı Dünyasındaki Etkileri

Ayşegül SUTEKİN,, F.Nurcan SERT — 2026-07-16

Hz. Mevlâna, bilgeliği, yaratıcıya duyduğu sonsuz aşkı, koşulsuz teslimiyeti, hoşgörüsü, dünya ve ötesi görüşü ile içsel yolculuklarını yaşayan insanlara çağlar boyu önemli bir kılavuz olmuştur. Yaratılanı sevmek, yaratandan ötürüdür, her yaratılanda yaratanı görmek, duymak ve hissetmekten gelir. Esas Allah'tır, Allah sevgisidir. Hz. Mevlâna, bu sevgiyle yoğrulmuş, ulaştığı cevapları paylaşarak, insanlığa nefis yolculuklarında ışık olmuş, öğretileriyle yol göstermiş, engin hoşgörüsü ile herkesi kucaklamış ve bu sayede Mevlevilik felsefesinin de kaynağı olmuştur. Vefatından sonra ona gönül verenler tarafından Mevlevilik felsefesi, usul ve kaideleri, musikisi ve merasimi ile sistematik bir yapıya oturtulmuştur. Bu sistemi bütün olarak ele alacak olursak, baş hareketlerinden ayak duruşlarına, ellerin konumundan dönüş şekline kısacası her hareketin, giyilen her kıyafetin sembolize edilmiş derin anlamları bulunmaktadır. Temelinde sevgi olan, merakları cezbeden bu felsefe, dilden dile, kulaktan kulağa, gönülden gönüle ve kültürden kültüre geçerek başka diyarlara da yayılmıştır. Gerek kişisel meraktan, gerekse ülkeleri tarafından çeşitli görevlendirmelerle keşfe gelen batılı sanatçıların Osmanlı kültürünü, tarihe ışık tutacak önemli olayları, doğu mistisizmini, yapıları, doğal güzellikleri, antik kentleri, gündelik yaşamı ve her tabakaya mensup insanları resmettikleri çalışmaları önemli bir çok kaynakta kullanılmıştır. Seyahatleri sırasında tanık oldukları, bir çoğunun dinlendirici, huzur verici bir merasim olarak tanımladıkları Sema Ayininden de fazlasıyla etkilenmişler, notlarında, seyahatnamelerinde, kitaplarında, resimlerinde ve daha bir çok eserde Mevleviliğe yer vermişlerdir. Batılı sanatçılar ve gezginler sayesinde, Mevlâna ve Mevlevilik, farklı diyarlardan farklı gönüllere de girerek tüm dünyaya yayılmış, günümüzde de yayılmaya devam etmektedir.

Çalışanların Örgütsel Demokrasi Algılarının İşle Bütünleşme Düzeyine Etkisi: Bir Alan Araştırması

Mehmet YILDIRIM,, Mehmet DENİZ — 2026-07-16

Bu araştırmanın amacı, çalışanların örgütsel demokrasi algılarının, işle bütünleşme düzeylerine etkisini belirlemektir. Araştırma sorunsalını çözümlemek amacıyla nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya veri toplamak için anket tekniğinden faydalanılmıştır. Kullanılan anket formu, üç ölçek ile örneklemin demografik yapısını belirlemeye yönelik soru formu olmak üzere dört temel bölümden oluşmaktadır. Anketler, Nisan 2019 ile Haziran 2019 tarihleri arasında uygulanmış ve 252 kişilik bir örnekleme ulaşılmıştır. Katılımcıların örgütsel demokrasiye ilişkin algısını ölçmek amacıyla, katılım-eleştiri, şeffaflık, adalet, eşitlik ve hesap verebilirlik boyutlarından oluşan ve Geçkil ve Tikici tarafından geliştirilen örgütsel demokrasi ölçeği kullanılmıştır. Çalışanların işle bütünleşme düzeylerini ölçmek amacı ile azim, adanma ve benimseme alt boyutlarından oluşan ve Schaufeli ve arkadaşları tarafından geliştirilen işle bütünleşme ölçeği kullanılmıştır. Her iki ölçeğin de geçerlilik ve güvenilirlik analizlerinden elde edilen sonuçlar kabul edilebilir sınırlar içerisindedir. Araştırma sonuçlarına göre, örgütsel demokrasinin alt boyutları arasında en yüksek ortalamaya sahip olanın şeffaflık olduğu, en düşük ortalamaya sahip olanın ise adalet olduğu; bununla birlikte tüm boyutların orta düzeyde ortalamalara sahip olduğu görülmüştür. Buradan, demokrasiyi oluşturan unsurların, işletmede orta seviyede varlık gösterdikleri anlaşılmaktadır. Çalışanların fiziksel, zihinsel ve duygusal enerjilerini yüksek düzeyde işlerine yansıttıkları görülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre en yüksek ortalamaya sahip işle bütünleşme boyutunun adanma olduğu, en düşük ortalamaya sahip olanın ise benimseme olduğu görülmüştür. Değişkenler arasındaki yol analizi, örgütsel demokrasinin işle bütünleşme düzeyini pozitif yönde etkilediğini ortaya koymaktadır. Alt boyutlar arasında oluşturulan yapısal eşitlik modeli sonuçlarına göre, katılım-eleştiri boyutunun işle bütünleşmenin üç alt boyutunu negatif yönde etkilediği görülmüştür. Şeffaflık alt boyutunun, işle bütünleşmenin üç alt boyutunu pozitif yönde, adalet alt boyutunun, işle bütünleşmenin üç alt boyutu negatif yönde etkilediği, hesap verebilirlik boyutunun ise azim ve adanma boyutlarını negatif yönde etkilediği görülmüştür. Bu sonuçlara göre işletmenin demokratiklik düzeyinin artmasının çalışanların işlerinde daha azimli olacağını, kendilerini işlerine daha yüksek düzeyde adayacaklarını ve işlerine daha fazla yoğunlaşarak onu daha fazla benimseyeceklerini ispatlamaktadır.

Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Tükenmişlik Nedenlerine Yönelik Öz Algı Düzeylerinin İncelenmesi: Amasya İli Örneği

Nagihan EVCİ,, Faruk AYLAR — 2026-07-16

Bu çalışmada, Amasya ili merkez ve ilçelerinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı okullarda çalışan Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin tükenmişlik nedenlerine yönelik öz-algı düzeylerinin alt boyutlarının cinsiyet, yaş, mesleki kıdem değişkenlerine göre farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden tarama yöntemi kullanılmıştır. Öğretmenlerin tükenmişlik nedenlerine yönelik öz-algı düzeylerini belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından 29 madde ve 4 boyuttan oluşan “Öğretmenlerde Tükenmişlik Düzeyleri Öz Algı Ölçeği” geliştirilmiştir. Ölçek, tam sayım örneklem yöntemi kullanılarak evrenin tamamı olan 160 öğretmene uygulanmış, gönüllülük esası çerçevesinde 141 öğretmenden dönüş sağlanarak veriler elde edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler istatistik paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sürecinde araştırmanın alt problemlerine uygun olarak bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi yapılmıştır. Araştırmada sosyal bilgiler öğretmenlerinin tükenmişlik nedenlerine yönelik öz algı düzeylerinin yaş, cinsiyet, mesleki kıdem değişkenlerine göre anlamlı düzeyde farklılık göstermediği, alt boyutlara göre ise sosyal bilgiler öğretmenlerinin “Katılıyorum” düzeyinde öz algıya sahip oldukları belirlenmiştir.

Disleksi Hastalığının Toplumsal Farkındalığına İlişkin Gazete Reklamı Tasarımları

Birsen ÇEKEN, — 2026-07-16

Dünya Nöroloji Federasyonu (1970) yılında özel öğrenme güçlüğünü “Bireyin basmakalıp direktifler, kafi derecede IQ düzeyine sahip bulunmasına karşın okumada zorluklar yaşama olarak tespit edilmiş güçlük” şeklinde açıklanmıştır. Etiyolojisi incelendiğinde, genetik faktörün baskın olduğu görülmektedir. Bu araştırma kapsamında, konuşma ve okuma sorunlarına karşın, yaratıcı fikirlere sahip olabilen bu bireylerin toplumdaki varlığı konusunda bilinç oluşturabilmek, disleksi farkındalığını artırabilmek ve öne çıkan özelliklerini vurgulamak amacıyla gazete ilanları hazırlanmıştır. İçerik analizi yöntemi yoluyla nitelik araştırması yapılmış, elde edilen veriler altı ana başlık altında toplanmıştır. İlk olarak, sosyal sorumluluk, reklam, gazete, gazete reklamı kavramları ve bunların toplum üzerindeki etkileri açıklanmıştır. Daha sonra, disleksi kavramı, ortaya çıkma sebepleri, disleksili bireylerin özellikleri, disleksinin görülmesi nedenleri ve bu noktada aile desteğinin, çevresel faktörlerin önemi üzerinde durulmuştur. Son olarak, disleksi kavramı ve disleksili bireyler hakkında gazete reklamları hazırlanmış, bu reklamlar konu ve tasarım ilkeleri bakımından irdelenerek araştırma sonuçlandırılmıştır.