https://smartofjournal.com/?mod=sayi_detay&sayi_id=1765 SOCIAL MENTALITY AND RESEARCHER THINKERS JOURNAL (SMART JOURNAL) tr 2026-07-16 https://smartofjournal.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=55816 https://smartofjournal.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=55816 Esengeldi Jumadilulı MENGLİGAZİYEV,/ Aydana PALJANOVA <p style="text-align:justify">Бүгінгі таңда адам-табиғат қатынасы қазіргі қоғамның аса өзекті мәселелерінің біріне айналды. Табиғат &ndash; қоғам дамуының алғы шарты. Қоғам &ndash; табиғаттың ерекшеленген бөлігі, ал адам &ndash; эволюциялық дамудың шыңы. Егемендік алған республикамыздың келешегі және ұрпақтарды тәрбиелейтін орта мектеп өзіне жүктелген әлеуметтік міндетті атқару үшін ондағы игерілетін білім мазмұны бүгінгі талапқа сай жаңартылуы тиіс. Сонымен бірге білім байлығын, табиғаттың ерекшелігін терең оқып білу арқылы өз халқының дүние жүзілік мәдени мұрадағы орны мен үлесін білуін, әр оқушының қабілеттік дамытуға, әрбір ұлттық мектептің ішкі мазмұнының атына сай болуын қамтамасыз ету &ndash; қазіргі өмір талабы 2026-07-16 https://smartofjournal.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=55817 https://smartofjournal.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=55817 Zeynulina Ayman FAİZULLOVNA, <p style="text-align:justify">Бүгінгі таңда адам-табиғат қатынасы қазіргі қоғамның аса өзекті мәселелерінің біріне айналды. Табиғат &ndash; қоғам дамуының алғы шарты. Қоғам &ndash; табиғаттың ерекшеленген бөлігі, ал адам &ndash; эволюциялық дамудың шыңы. Егемендік алған республикамыздың келешегі және ұрпақтарды тәрбиелейтін орта мектеп өзіне жүктелген әлеуметтік міндетті атқару үшін ондағы игерілетін білім мазмұны бүгінгі талапқа сай жаңартылуы тиіс. Сонымен бірге білім байлығын, табиғаттың ерекшелігін терең оқып білу арқылы өз халқының дүние жүзілік мәдени мұрадағы орны мен үлесін білуін, әр оқушының қабілеттік дамытуға, әрбір ұлттық мектептің ішкі мазмұнының атына сай болуын қамтамасыз ету &ndash; қазіргі өмір талабы 2026-07-16 https://smartofjournal.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=55818 https://smartofjournal.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=55818 K.N. JAYLIBAY, <p style="text-align:justify">Установлены оптимальные дозы азотно-фосфорных удобрений (N160-180P120 кг/га) в связи сортовыми особенностями риса. У среднерослых крупнолистных (Маржан, Арал 202, Тогускен 1) и низкорослого широколистного (Лиман) сортов наибольший урожай зерна получен на высокопродуктивных посевах при внесении 60-70% годовой нормы азотного удобрения до посева и 30-40%- в виде подкормки в фазе 6-7 листьев (в фазе начала 3-го этапа органогенеза) при посеве 7,5 млн. всхожих зерен. У среднерослых с узким и вертикальным расположением листьев (Кубань 3, Краснодарский 424, Ару, Дубовский 129) максимальный урожай зерна формируется на высокопродуктивных посевах при внесении 25-33% годовой нормы азотного удобрения до посева и 67-75%- в виде подкормки в фазах 6-7 и 8-9 листьев, при посеве 7,5 млн. всхожих зерен. Повышение дозы азотно-фосфорных удобрений до N240P180 кг/га не способствует увеличению урожайности зерна, а наоборот происходит его снижение. Внесение высоких доз минеральных удобрений не выгодно в экономическом и экологическом аспекте, отрицательно влияют на природных фитоценозов, расположенных возле рисовых севооборотов, загрязняют почву и водоемов. 2026-07-16