Author :
Abstract
Avrupa’da on yedinci yüzyıl, siyasal sarsıntıların, dinsel kutuplaşmaların ve toplumsal dönüşümlerin yaşandığı bir dönem olarak öne çıkar. Rönesansın akıl ve dengeye dayalı hümanist idealleri yerini, insanın iç çelişkilerini, kararsızlığını ve kader karşısındaki çaresizliğini öne çıkaran bir dünya görüşüne bırakır. Bu tarihsel ruhun edebî karşılığı, barok estetik anlayışıdır. Polonya’da da bu yüzyıl hem siyasî hem kültürel bakımdan sıkıntılarla dolu bir dönem olmuştur. Baroğun aşırılığa, gösterişe, kararsızlığa ve belirsizliğe dayalı yapısı ülkede de dönemin gerçekliğiyle birebir örtüşür. 17. Yüzyıl Polonya edebiyatının en önemli temsilcilerinden Jan Andrzej Morsztyn (1621-1693), yaşadığı dönemin estetik ve düşünsel özelliklerini şiirlerine yansıtan en başarılı sanatçılardan biridir. Barok sanat anlayışının merkezinde yer alan güzellik, çelişki, duygusal aşırılık, geçicilik gibi temalar Morsztyn’ın şiirlerinde en güzel biçimde kendini gösterir.
Keywords
Abstract
The seventeenth century in Europe stands out as a period marked by political upheavals, religious polarizations, and social transformations. The humanist ideals of the Renaissance, based on reason and balance, gave way to a worldview that emphasized the inner contradictions of man, his indecisiveness, and his helplessness in the face of fate. The literary counterpart of this historical spirit is the Baroque aesthetic. In Poland, this century was similarly fraught with difficulties, both politically and culturally. The Baroque’s emphasis on excess, spectacle, instability, and uncertainty closely mirrored the reality of the period in the country. Jan Andrzej Morsztyn (1621–1693), one of the most prominent representatives of seventeenth-century Polish literature, stands out as one of the most successful artists to reflect the aesthetic and intellectual characteristics of his era in his poetry. Themes central to the Baroque artistic vision—such as beauty, contradiction, emotional intensity, and transience—are most vividly expressed in Morsztyn’s poems.
