Haldun Taner’in Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım Eserinde ‘’Vicdani’’ Karakteri Üzerinden Yabancılaşma Kavramına Bir Bakış

Author:

Number of pages: 927-937
Year-Number: 2022-59

Abstract

Yabancılaşma süreci bireyin kendine ve topluma karşı soyutlanması olarak iki aşamada ele alınabilmektedir. Ekonomik, sosyolojik, psikolojik ve teknolojik birçok faktör yabancılaşmayı ortaya çıkarabilmektedir. Özellikle savaşlardan sonra ekonomik ve sosyal bunalıma şahit olan bireylerde yabancılaşma gözlenebileceği gibi sanayi ve endüstri devrimi gibi süreçlerle bireyin işine, emeğine kendine ve yaşadığı sosyal yapıya yabancılaşması üzerine çalışmalar mevcuttur. Bu çalışmada ‘’yabancılaşma’’ olgusu Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım adlı eserde yer alan Vicdani karakteri üzerinden ele alınacaktır. Buradan yola çıkılarak sosyolojik ve psikolojik veriler ışığında tespitleryapılmaya çalışılarak yabancılaşma sürecinde bireyin toplumdan ve benliğinden uzaklaşmasına sebep olan etmenler arasında ilişki kurulmaya çalışılacaktır. Çalışmanın disiplinlerarası bir araştırma olmasından ötürü, yöntemsel yaklaşım olarak sosyoloji ve psikoloji alanlarından yararlanılacaktır. Eserde yer alan bağlam siyasi, sosyal ve ekonomik açıdan Türkiye’nin yakın geçmişine ışık tuttuğu için çalışmada kısaca eserin yazılmış olduğu dönem açıklanacak ve yabancılaşma olgusu ve dönem arasında bir ilişki kurulmaya çalışılacaktır. Vicdani karakterinin yabancılaşmasında etkili olan savaş, darbe, ekonomik kriz, siyasi ve askeri yönetim, geleneksel yaşam kültüründen çağdaş yaşama adaptasyon gibi konular dönemin tarihi gelişmeleriyle ilişkilendirilerek sosyolojik çıkarımlar sunulacaktır. Elde edilen sosyolojik bulgular, Vicdani karakterinin yaşadığı deneyimler etrafında ele alınacak ve yabancılaşma sürecinin birey üzerindeki sosyolojik-psikolojik etkileri örneklerle açıklanacaktır.  Bu çalışma ile edebiyat biliminin diğer disiplinlerle olan çalışma alanlarına bir örnek teşkil etmek ve edebiyat bilimine sanatlar arası bir yaklaşım sunulmak istenmektedir.

Keywords

Abstract

The alienation process has two stages: the isolation of the individual against herself and society. Many factors such as economic, sociological, psychological and technological can cause alienation. Alienation can be observed in individuals who experience economic and social depression, especially after wars. There are studies on the alienation of the individual to his job, labor, himself and the social structure in which he lives in processes such as industrial revolution. In this study, the phenomenon of “alienation” will be discussed through the character of Vicdani in the work called “I Close My Eyes, I Do My Job”. Based on this, sociological and psychological determinaons will be made and a relationship will be tried to be establishes between the factors that cause the individual to move away from the society and the self in the alienation process. Since this study is an interdisciplinary study, it will be methodically derived from the fields of sociology and psycology. Since the context in the work sheds light on Turkey's recent past in terms of political, social and economic aspects, the period in which the work was written will be briefly explained and a relationship between the alienation phenomenon and the period will be tried to be established. Issues such as war, coup, economic crisis, political and military administration, adaptation from traditional life culture to contemporary life, which are effective in the alienation of the character Vicdani, will be associated with the historical developments of the period and sociological implications will be presented. The sociological findings will be discussed around the experiences of the character Vicdani and the sociological-psychological effects of the alienation process on the individual will be explained with examples. With this study, it is desired to set an example for the fields of study of literary science with other disciplines and to present an inter-artistic approach to literary science.

Keywords