KARAR VERME SÜRECİNDE YATIRIMCILARI ETKİLEYEN BİLİŞSEL VE DUYGUSAL ÖNYARGILAR

Author:

Number of pages: 2583-2593
Year-Number: 2020-39

Abstract

Davranışsal finansın ortaya çıkması insanların geleneksel finans teorilerindeki gibi rasyonel davranmadıkları bilgisine dayanmaktadır. Bu alanın temelinde Beklenti Teorisi bulunmaktadır. Beklenti Teorisi, karar verme yöntemlerinin değişmesine sebep olarak, irrasyonel davranışların modellenmesinde kolaylık sağlamaktadır. Bireylerin finansal amaçlarına ulaşmaları toplumun refah seviyesini yükseltmektedir. Finansal amaçlarına ulaşmak isteyen yatırımcılar da doğru karar vermek zorundadır. Davranışsal finansta, bireylerin yatırım kararlarını etkileyen bilişsel ve duygusal eğilimler bulunmaktadır. Bu eğilimler önyargı olarak adlandırılmaktadır. Bilişsel ve duygusal önyargılar yatırımcı davranışlarının açıklanmasını sağlamaktadır. Literatürde en çok kullanılan bilişsel eğilimler; bilişsel çelişki, aşırı güven, temsil etme, mevcudiyet, çıpalama ve düzeltme, doğrulama, muhafazakarlık, zihinsel muhasebe, sonralık etkisi, çerçeveleme etkisi, geri görüş yanılgısı; en çok bilinen duygusal eğilimler; pişmanlıktan kaçınma, yatkınlık, kendini kontrol edememe, sosyal etkileşim, internet, sosyal medyadır. Bu çalışmada literatürde en çok bilinen bilişsel ve duygusal önyargılar kavramsal olarak ele alınacaktır.

Keywords

Abstract

The emergence of behavioral finance is based on the knowledge that people do not act rationally as in traditional finance theories. Expectation Theory is the basis of this field. Expectation Theory enables modeling of irrational behaviors by causing changes in decision making methods. The achievement of individuals' financial goals increases the welfare level of the society. Investors who want to achieve their financial goals must also make the right decision. In behavioral finance, there are cognitive and emotional tendencies that affect individuals' investment decisions. These tendencies are called bias. Cognitive and emotional biases help explain investor behavior. Cognitive tendencies most used in the literature; cognitive dissonance, overconfidence, representativeness, availability, anchoring and adjustment, confirmation, conservatism, mental accounting, recency effect, framing effect, hindsight; the most common emotional tendencies; regret aversion, disposition, self-control, social interaction, internet, social media. In this study, the most widely known cognitive and emotional biases in the literature will be discussed conceptually.

Keywords